توقف نمادها در بورس


بررسی حقوقی توقف و تعلیق نماد معاملاتی شرکت های سهامی عام

مسیر : خانه / دپارتمان ها / دپارتمان حقوق ورزشی / بررسی حقوقی توقف و تعلیق نماد معاملاتی شرکت های سهامی عام.

بررسی حقوقی توقف و تعلیق نماد معاملاتی شرکت های سهامی عام

یکی از مهم ترین چالش های بازار سرمایه در تمام کشورهای دنیا، مسأله توقف و تعلیق نماد معاملاتی شرکت های سهامی عامی است که در بورس یا بازار خارج از بورس پذیرفته شده اند. این اقدام نهاد ناظر بازار که در ایران توسط سازمان بورس و اوراق بهادار اعمال می گردد، به منظور حراست از شفافیت و انسجام بازار و با توجیه حفظ حقوق صاحبان سهام شرکت انجام می پذیرد.

ماده 1 “دستورالعمل اجرايي نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران” به بیان اجمالی تعریف این دو مفهوم پرداخته است. بند 4 این ماده، “توقف نماد” را به جلوگيري از انجام توقف نمادها در بورس معامله یک ورقه بهادار برای مدت محدود تعریف نموده و بند 5 نیز “تعلیق نماد” را عبارت از جلوگیری از انجام معامله یک ورقه بهادار تا رفع دلایل تعلیق می داند.

با وجود این که حفظ حقوق و منافع سرمایه گذاران و دارندگان اوراق بهادار به عنوان مهم ترین دلیل توقف یا تعلیق نماد شرکت توسط نهاد ناظر بازار سرمایه عنوان می شود، ولی به جرأت می توان گفت سهامداران شرکتی که معاملات آن متوقف شده است، اصلی ترین متضررین توقف یا تعلیق نماد معاملاتی شرکت محسوب می شوند چرا که در این وضعیت، فعالیت جاری شرکت همچون گذشته ادامه پیدا می کند؛ درحالی که سهامداران و سرمایه گذاران این شرکت ها به دلیل محبوس شدن سرمایه و عدم امکان فروش سهام خود، از منافع احتمالی ناشی از به کارگیری این سرمایه در چرخه اقتصاد محروم می شوند. ضمن این که در غالب موارد، پس از بازگشایی نماد این شرکت ها، شاهد افت شدید قیمت سهام آن ها هستیم.

فصل دوم دستورالعمل انضباطی ناشران پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، به بیان وظایف ناشران اوراق بهادار پرداخته است. بخش نخست این فصل ناظر به وظایف ناشر در خصوص ارسال اطلاعات و رعایت حقوق سهامداران بوده و بخش دوم به بیان وظایف ناشر در خصوص برگزاری مجامع عمومی اختصاص یافته است. در فرض این که تشریفات مربوط به برگزاری و تصمیم گیری مجامع عمومی صاحبان سهام به درستی رعایت شده باشد، عدم اجرای تصمیمات مجامع به ویژه تصمیم مجمع عمومی عادی صاحبان سهام درخصوص تصویب صورت های مالی، تقسیم سود سالیانه و… و بعضاً عدم ثبت این تصمیمات در مرجع ثبت شرکت ها، به عنوان تخلف ناشر اوراق بهادار محسوب شده و مسئولیت شرکت، هیأت مدیره و مدیرعامل را به دنبال خواهد داشت. لذا در این نوشتار به بررسی تخلفات مدیران و بازرسان شرکت در موارد مذکور و تمهیدات قابل اتخاذ توسط سهامداران و نهاد ناظر جهت حفظ حقوق ایشان خواهیم پرداخت.

الف) عدم اجرای تصمیمات مجامع عمومی صاحبان سهام:

به طور کلی اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل هر شرکت سهامی عام موظف به اجرای مصوبات مجمع عمومی بوده و در صورت استنکاف از اجرای این مصوبات، در مقابل شرکت و اشخاص ثالث مسئول می باشند. در این خصوص ماده 142 لایحه اصلاحی قانون تجارت(مصوب 24/12/47) مقرر می دارد: “مدیران و مدیر عامل شرکت در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مقررات قانونی یا اساسنامه شرکت و یا مصوبات مجمع عمومی بر حسب مورد منفرداً یا مشترکاً مسئول می‌باشند و دادگاه حدود مسئولیت هر یک را برای جبران خسارت تعیین خواهد نمود”. لازم به ذکر است که در این ماده، منظور از مدیران شرکت، اعضای هیأت مدیره آن هستند که نه تنها موظف به رعایت قانون و اساسنامه شرکت می باشند، بلکه اجرای مصوبات مجامع عمومی شرکت اعم از مجمع عمومی عادی(سالیانه)، مجمع عمومی فوق العاده و مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده را نیز برعهده دارند.

همچنین براساس ماده 270[1] لایحه قانونی مذکور، “در صورت عدم رعایت مقررات قانونی در تصمیمات هریک از ارکان شرکت حسب مورد بنا به درخواست هر ذینفع، بطلان شرکت یا عملیات یا تصمیمات مذکور به حکم دادگاه اعلان خواهد شد”. لذا چنان چه تصمیمات مجمع در تصویب ترازنامه و سود قابل تقسیم، برخلاف مقررات قانونی باشد، یا هیأت مدیره از اجرای تصمیمات مجمع(که قانوناً مکلف به اجرای آن هاست) استنکاف ورزد، درخواست بطلان شرکت یا عملیات یا تصمیمات مذکور از دادگاه برای هر ذینفع میسر می باشد. بنابراین قانونگذار برای حفظ حقوق سهامداران شرکت، دو ضمانت اجرای مهم را در نظر گرفته است: اولاً با شناسایی حق ابطال تصمیمات یا عملیات مجامع و مدیران شرکت، اعاده وضع به حال سابق را از طریق اقامه دعوای حقوقی در دادگاه صالح امکان پذیر نموده و از سوی دیگر با تصریح به مسئولیت مدیران شرکت در اجرای قوانین، اساسنامه و تصمیمات مجامع، جبران خسارات وارده را تضمین کرده است.

ب) عدم ثبت صورتجلسات مجامع عمومی صاحبان سهام:

با توجه به اهمیت آگاهی از تصمیمات مجامع عمومی برای صاحبان سهام و کلیه اشخاصی که به نحوی با شرکت مورد نظر دارای رابطه حقوقی می باشند، قانونگذار در ماده 106 لایحه اصلاحی قانون تجارت، مدیران شرکت را موظف به ارائه برخی اطلاعات مهم به مرجع ثبت شرکت ها نموده است تا از طریق درج در روزنامه رسمی که آگهی های شرکت در آن منتشر می گردد، هر ذینفع بتواند به حداقل اطلاعات لازم در مورد امور جاری شرکت دسترسی داشته باشد. این ماده قانونی مقرر می دارد:”در مواردی که تصمیمات مجمع عمومی متضمن یکی از امور ذیل باشد، یک نسخه از صورتجلسه مجمع باید به جهت ثبت به مرجع‌ ثبت شرکت‌ها ارسال گردد:

1 – انتخاب مدیران و بازرس یا بازرسان.

2 – تصویب ترازنامه.

3 – کاهش یا افزایش سرمایه و هر نوع تغییر در اساسنامه.

4 – انحلال شرکت و نحوه تصفیه آن.”

بنابراین نظر به این که تصمیمات مجامع عمومی صاحبان سهام درخصوص انتخاب توقف نمادها در بورس اعضای هیأت مدیره و تصویب صورت های مالی سالیانه شرکت به ترتیب مشمول بندهای 1 و 2 این ماده می باشند، طی فرآیند ثبتی مربوطه در مرجع ثبت شرکت ها مطابق ضوابط تعیینی ضروری بوده و چنان چه این امر محقق نگردیده باشد، مسئولین ذیصلاح شرکت مشمول ضمانت اجرای مقرر در بند 3 ماده 243[1] لایحه قانونی مزبور خواهند شد که عبارت است از: “حبس تأدیبی از 3ماه تا 2سال یا جزای نقدی از 20هزار ریال تا 200هزار ریال یا هردو.”

ج) پرداخت سود به صاحبان سهام

براساس ماده 240[1] لایحه اصلاحی قانون تجارت، سود سالیانه شرکت حداکثر باید ظرف مدت 8 ماه از تاریخ تصویب سود توسط مجمع پرداخت شود. همچنین براساس ماده 5 دستورالعمل انضباطی ناشران پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، ناشر مکلف است سود تقسیم شده مصوب مجمع عمومی را طبق برنامه اعلام‌شده و با رعایت مهلت قانوني، به سهامداران پرداخت نماید. ضمن این که در تبصره 2 این ماده مقرر گردیده است که ناشر موظف به افشای جدول زمان‌بندی پرداخت سود نقدی پیشنهادی توسط هیأت مدیره حداقل 10 روز قبل از برگزاری مجمع‌ عمومی عادی می باشد. لذا بایستی تقسیم سود براساس برنامه مصوب و حداکثر پس از 8 ماه از تاریخ برگزاری مجمع عمومی سالیانه انجام پذیرد.

شایان ذکر است عدم پرداخت سود براساس جدول زمان بندی ارائه شده، نه تنها منجر به احراز تخلف ناشر براساس بند 6 ماده 25 دستورالعمل انضباطی ناشران می گردد، بلکه سهامداران و سازمان بورس و اوراق بهادار می توانند به استناد ماده 15 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی، مستقیماً و بدون نیاز به مراجعه به کمیته سازش، پرداخت سود مصوب مجمع را از طریق هیأت داوری بورس مطالبه نمایند.

لازم به ذکر است چنان چه هیأت مدیره شرکت، اطلاعات خلاف واقع به مجمع عمومی صاحبان سهام ارائه دهند یا سود پیش بینی شده براساس صورت های مالی منتهی به سال مالی شرکت را به منظور پنهان داشتن وضعیت واقعی شرکت از صاحبان سهام، به شکل غیر واقعی ارائه یا منتشر کنند، مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره مشمول بند 2 ماده 258 لایحه اصلاحی قانون تجارت (حبس تأدیبی از یک سال تا 3 سال) می باشند. همچنین در صورتی که بازرسان شرکت در گزارش خود اطلاعات خلاف حقیقت داده توقف نمادها در بورس یا این گونه اطلاعات را تصدیق نموده باشند، مشمول ضمانت اجرای مقرر در ماده 267 لایحه قانونی مذکور و مستحق حبس تأدیبی از 3ماه تا 2سال خواهند بود.

نتیجتاً این که با توجه به آثار زیان بار توقف یا تعلیق نماد شرکت ها و ضرورت اتخاذ تدابیر ویژه توسط سیاست گذاران و مجریان بازار سرمایه به منظور اجتناب از بروز این گونه اتفاقات، اخیراً شورای عالی بورس و سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام به اصلاح دستورالعمل های مربوطه نموده اند تا بدین طریق از تضییع حقوق صاحبان سهام جلوگیری شود. این اقدامات که منجر به تحولات زیادی چه در مفاهیم و چه در مراحل اجرایی توقف یا تعلیق نماد معاملاتی شرکت های پذیرفته شده در بورس یا بازار خارج از بورس گردیده است، در تلاش برای رفع کاستی های موجود در بازار می باشد. به عنوان مثال در اصلاحات اخیر تلاش شده تا تعاریف اجمالی ارائه شده در دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات درخصوص مفاهیمی همچون توقف و تعلیق نماد معاملاتی، مورد بازنگری قرار گیرد. بدین ترتیب توقف نماد معاملاتی به “جلوگیری از انجام معامله ورقه بهادار به مدت کمتر از 5 روز کاری” تعریف شده و تعلیق نماد معاملاتی نیز “جلوگیری از انجام معاملات بیشتر از 5 روز کاری” عنوان گردیده است. همچنین در مرحله اجرایی می توان مصادیق توقف نماد معاملاتی شرکت ها را منحصر به موارد خاصی نمود که جهت حفظ انسجام بازار و حقوق سهامداران، چاره ای جز متوقف نمودن کلیه معاملات اوراق بهادار شرکت نباشد.

نکته دیگری که در این زمینه قابل توجه می باشد، در نظر گرفتن سقف زمانی برای متوقف بودن نماد معاملاتی شرکت است که منجر به تعیین تکلیف وضعیت شرکت و پایان دادن به منازعات میان سهامداران و مدیران خواهد شد. از سوی دیگر می توان به پررنگ نمودن نقش بورس و بازار خارج از بورس در کنار نهاد ناظر بازار سرمایه اشاره نمود. این امر که در بسیاری از کشورهای پیشرفته همچون ایالات متحده آمریکا و انگلیس به عنوان اصلی مهم و اساسی در جهت نظارت بهینه بر بازار سرمایه مورد پذیرش قرار گرفته است، نه تنها منجر به کاهش حجم کاری و حوزه های نظارتی سازمان بورس و اوراق بهادار می شود، بلکه تقسیم بهینه منابع را نیز از طریق محول نمودن نظارت اولیه به تشکل های خود انتظام و نظارت عالیه به نهاد ناظر محقق می نماید. به عبارت دیگر انجام کلیه اقدامات نظارتی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار و فقدان اطلاعات، مدارک و مستندات کافی نزد بورس یا بازار خارج از بورس که براساس ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار به عنوان تشکل خود انتظام محسوب می شوند، بورس و بازار خارج از بورس را از انجام وظایف قانونی محوله به آن ها باز می دارد چرا که براساس بند 6 ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار، این تشکل ها نه تنها بایستی بتوانند براي حسن انجام وظايفي كه به موجب اين قانون بر عهده دارند و هم‌چنين براي تنظيم فعاليت‌هاي حرفه‌اي خود و انتظام بخشيدن به روابط بين اعضا، ضوابط و استانداردهاي حرفه‌اي و انضباطي را كه لازم مي‌دانند، وضع کنند، بلکه باید اختیارات آن ها تا حدی باشد که اجرای قوانین و مقررات مربوطه را نیز تضمین نماید.

در بخش دوم این مقاله، مقررات ناظر بر توقف نمادهای معاملاتی در بورس اوراق بهادار تهران از طریق مقایسه تطبیقی با بورس استانبول مورد واکاوی قرار خواهد گرفت.

توقف نماد در بورس به چه معناست؟ انواع توقف نماد کدامند؟

توقف نماد در بورس به چه معناست؟

بازار بورس و فرابورس از اصطلاحات خاصی برخوردار است. پیشرفت در هر زمینه ای نیازمند این است که شما اطلاعات کاملی از آن حوزه کاری داشته باشید، تا بتوانید موفق شوید. بازار بورس و فرابورس هم همینطور است، تا زمانی که سهامداران و سرمایه گذاران اطلاعات کافی از این دنیای بزرگ نداشته باشند احتمال موفقیت آن ها کاهش پیدا می کند. حال که ضرورت آگاهی از اصطلاحات و مفاهیم آن ها روشن شد وقت آن است که به سوال “توقف نماد در بورس به چه معناست؟” پاسخ دهیم. توقف نماد حاکی از آن است که در بازار بورس و فرابورس همه نمادها و سهام ها معامله نمیشوند به این معنی که برخی اوقات نماد یا سهام مدنظر سرمایه گذاران و سهامداران نمیتواند معامله شود. به عبارتی معاملات شرکت‌های بورسی در شرایط خاصی متوقف می‌شود که در این صورت به اصطلاح نماد شرکت بسته می‌شود و سهامداران نمی‌توانند به داد و ستد سهام این شرکت بپردازند. در ادامه خواهیم گفت منظور از توقف نماد در بورس چیست؟ انواع توقف نماد کدامند و دلایل متوقف شدن نماد شرکت ها چه می باشد.

توقف نماد در بورس به چه معناست؟

در این پست قصد داریم همه چیز درباره توقف و بازگشایی نمادهای بورسی و فرابورسی را برایتان بازگو کنیم. نماد ها یا سهام ها همیشه در حالت مجاز و قابل معامله نیستند و ممکن است به دلایل مختلفی، وضعیت آنها تغییر پیدا کند با رخ دادن یک اتفاق جدید و ویژه ارزش سهام یک شرکت تغییر می کند. البته این امری طبیعی در بورس همه کشورها است. میتوان علت عمده توقف نماد را شفافیت و نقدشوندگی بیان کرد. بدین معنی که اگر اطلاعات کامل و مشخصی از نماد یک شرکت دسترس نباشد یا میزان نقد شوندگی آن پایین باشد، نماد آن شرکت متوقف میشود. توقف نماد میتواند برای سرمایه گذاران و سهامداران ریسک باشد که این ریسک توقف نمادها، به مدت زمان توقف نماد بستگی دارد. هر چه دوره توقف معاملات بیشتر باشد، فشارهای احتمالی بیشتری به سرمایه گذاران و سهامداران وارد می شود. این سوال “توقف نماد در بورس به چه معناست؟” سوال پیچیده ای نیست اما ” انواع توقف نماد در بورس چیست؟” میتواند سوال مهم و قابل بحثی باشد. در ذیل قصد توضیح ” انواع توقف نماد در بورس چیست؟” را داریم.

انواع توقف نماد در بورس

همان طور که گفتیم توقف نماد در بورس به این معناست که امکان معامله برای نماد بورسی متوقف شده وجود ندارد. امام علت توقف نماد چیست. در ادامه انواع توقف نماد را ملاحظه می کنید:

  • مجاز: یعنی معاملات به صورت عادی انجام میشود و مانعی نیست.
  • مجاز-محفوظ : به بسته شدن نماد در زمان کوتاه گفته میشود که در این حالت ثبت و ارسال سفارش انجام می شود اما معامله نمیتواند صورت بگیرد.
  • مجاز-متوقف : یعنی نماد غیرقابل معامله است که میتواند علت های مختلفی داشته باشد که در پست دلایل توقف نماد توضیح دادیم.
  • ممنوع : در این وضعیت سهم قابل معامله نیست (نماد طی همان روز معاملاتی بازگشایی می شود).
  • ممنوع-متوقف : سهام یا نماد قابل معامله نیست البته نماد در آن روز بازگشایی نمی شود.

علت توقف نماد ها در بورس چیست؟

سازمان بورس در موارد زیر پس از دریافت پیام از اداره ناشران بورسی اقدام به توقف نماد مورد نظر می نماید:

در موارد زیر پس از دریافت نامه یا پیام اداره ناشران بورسی، سازمان قبل از توقف نماد، زمان و دلیل توقف نماد را از طریق پیام الکترونیکی سامانه معاملات و سایت اینترنتی به اطلاع فعالان بازار می‌رساند.

بلافاصله پس از دریافت نامه یا پیام الکترونیکی اداره نظارت بر ناشران بورسی سازمان در خصوص اطلاع از رویدادهای با اهمیت در شرکت، در صورتی‌که معاملات مظنون به استفاده از اطلاعات نهانی یا دستکاری قیمت یا وجود اخبار بااهمیت در بازار سهم باشد، مدیرعامل بورس و یا سازمان می‌توانند دستور توقف نماد را صادر کند .

در این حالت سازمان بورس بلافاصله پس از دریافت دستور نسبت به توقف نماد اقدام و موارد را تا رفع توقف نماد پیگیری می کند.

1: توقف نماد به دلیل برگزاری مجامع: قبل از برگزاری کلیه مجامع عمومی صاحبان سهام شرکت‌ها و قبل از برگزاری جلسه هیئت مدیره‌ای که طی آن قرار است در خصوص اختیارات تفویض‌شده توسط مجمع عمومی فوق‌العاده برای افزایش سرمایه تصمیم‌گیری شود.

تمام توقف‌های موضوع این بند 2 روز قبل از برگزاری مجمع صورت می‌پذیرد، بجز برگزاری جلسات مجمع عادی بطور فوق ‌العاده‌ای که تاثیر مستقیم مالی بر شرکت ندارد، از قبیل انتخاب مدیران، بازرس، حسابرس که نماد شرکت باید از یک روز قبل باید متوقف شود.

2: سه روز قبل از سررسید پرداخت سود علی‌الحساب و سررسیدهای اوراق مشارکت بورس

همچنین سازمان بورس جهت پیگیری موارد مشکوک در بازار می‌تواند نماد یک شرکت را حداکثر به مدت 30 دقیقه متوقف کند و موضوع را از مراجع ذی‌ربط استعلام کند. بدیهی است ادامه توقف نماد منوط به نظر مدیرعامل بورس خواهد بود.

مواردی که سازمان بورس رأساً نسبت به توقف نماد اقدام می‌کند:

  • تغییر در طبقه‌بندی تابلو یا صنعت
  • توقف نماد حق تقدم پس از اتمام مهلت قانونی پذیره‌نویسی
  • وجود اشکالات فنی
  • توقف نماد حق تقدم پس از فروش تمام حق تقدم‌های استفاده نشده و پاره سهام ناشی از افزایش سرمایه

از دیگر علل توقف نماد می توان توقف نماد به علت عدم رعایت الزامات قانونی اطلاع رسانی ناشران، توقف نماد به علت نوسانات شدید قیمتی را نیز نام برد.

بررسی تأثیر حد نوسان و توقف نماد معاملاتی بر فعالیت معاملاتی، نقدشوندگی و نوسان‌پذیری در بورس اوراق بهادار تهران

هدف: هدف از این تحقیق، بررسی اثربخشی نسبی توقف نماد و حد نوسان قیمت در بورس اوراق بهادار تهران است. در این تحقیق با بررسی فعالیت معاملاتی، نقدشوندگی، نوسان‎پذیری و بازده غیرعادی، به این دو سؤال پاسخ داده ‌شده است که آیا سازوکار توقف نماد معاملات و حد نوسان قیمت در بورس اوراق بهادار تهران تأثیری بر متغیرهای بازار دارد؟ کارایی سازوکار توقف نماد در قیاس با حد نوسان، بیشتر است یا کمتر؟
روش: در این پژوهش برای آزمون اثربخشی نسبی توقف نماد و حد نوسان قیمت، به بررسی تغییرات در میانگین از دوره پیش از رویداد به دوره پس از رویداد پرداخته شده است. 400 وقفه معاملاتی و 893 حد نوسان قیمت مربوط به 80 شرکت منتخب به‎روش نمونه‌گیری حذفی، طی دوره زمانی 1392 تا 1396 بررسی شدند. آزمون فرضیه‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS و روش مقایسه میانگین و آزمون ویلکاکسون صورت پذیرفته است.
یافته‌ها: آزمون فرضیه‌ها نشان داد که فعالیت معاملاتی پس از توقف نماد کاهش و پس از حد نوسان افزایش می‌یابد. نقدشوندگی بعد از توقف نماد افزایش می‌یابد؛ اما پس از حد نوسان قیمت رو به کاهش می‌گذارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که نوسان‎پذیری پس از توقف نماد کاهش می‌یابد و پس از حد نوسان تفاوت معناداری با قبل از آن ندارد. طبق نتایج این تحقیق، بازده غیرعادی پس از توقف افزایش و پس از حد نوسان کاهش‌ می‎یابد.
نتیجه‌گیری: با توجه به معیارهای نوسان‎پذیری و نقدشوندگی، توقف نماد کاراتر است؛ اما بر مبنای معیارهای فعالیت معاملاتی و بازده غیرعادی، حد نوسان کاراتر است، بنابراین، برای مقایسه عملکرد نسبی توقف نماد معاملاتی و حد نوسان در بورس اوراق بهادار تهران، نمی‌توان نظر قطعی داد.

کلیدواژه‌ها

20.1001.1.10248153.1398.21.2.4.1

موضوعات

  • 17. کارایی بازار؛ مطالعات رخدادی

عنوان مقاله [English]

The Study of the Impact of Price Limits and Trading Halts on Trading Activities, Liquidity and Price Volatility in the Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • dariush damoori 1
  • Hadi Khoshnud 2

1 Prof., Department of Accounting & Financial, Faculty of Economics, Management and Accounting, Yazd University, Yazd, Iran

2 MSc., Department of Accounting and Finance, Faculty of Economics, Management and Accounting, Yazd University, Yazd, Iran

Objective: This study is aimed at examining the relative performance of trading halts and price limits in the Tehran Stock Exchange. In this research, we determined if the mechanisms involved in trading halts and price limits in the Tehran Stock Exchange affect the market variables or not. This was done through studying the trading activity, liquidity, volatility and abnormal returns. We have also examined the efficiency of the mechanisms involved in trading halts with respect to the price limits. Methods: In this study, the pre and post events period’s average changes were compared to test the relative performance of the trading halts and price limits. We examined 400 trading suspensions and 893 price limits related to 80 companies from 1392 to 1396, and the data was selected by the omissive sampling method. The hypothesis test has been performed using the SPSS software, the mean comparison method and Wilcoxon test. Results: Through testing the hypotheses it was concluded that the trading activity reduces after trading halts but increases after price limits. On the other hand, liquidity increases after the trading halt, but reduces after prices limits. The results also show that volatility reduces after trading halts although there is no significant difference after price limits. Meanwhile the result also show that abnormal returns increase after trading halts but decreases after price limits. Conclusion: According to the volatility and liquidity criteria, trading halts are more efficient, but based on the trading activity and abnormal returns criteria, price limits seem to be more efficient. Therefore, in order to compare the relative performance of the trading halts and price limit in the Tehran Stock Exchange, we cannot express a definitive opinion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Price limits
  • Trading halts
  • Trading activity
  • liquidity
  • Price volatility

مراجع

اسلامی بیدگلی، غلامرضا؛ قالیباف اصل، حسن؛ عالیشوندی، عبدالله (1388). بررسی آثار تغییر حد نوسان قیمت سهام بر نوسان بازار، بازدهی بازار، تعداد دفعات معامله، اندازه معاملات و سرعت گردش سهام در بورس اوراق بهادار تهران. تحقیقات مالی، 11 (27)، 3-22.

جلال­دوست­ آستانه، حمید (۱۳۸۴). بررسی تأثیر توقف معاملات در بورس اوراق بهادار ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.

جلالی­نائینی، سیدغلامرضا؛ هاشمی نژاد، سید محمد؛ ثنایی اعلم، محسن؛ ابراهیمی، سید بابک (۱۳۹۰). بررسی تأثیر اعمال مقررات محدودیت نوسان قیمت بر کارایی بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 4(13)، 87-111.

دموری، داریوش؛ زارعی؛ محبوبه (1393). تحلیل تأثیر توقف نماد معاملاتی، بر کیفیت بورس اوراق بهادار تهران. مدیریت دارایی و تأمین مالی، 2(3)، 49-62.

شوشتریان، زکیه؛ علیا، کبری (۱۳۸۹). بررسی تأثیر افزایش سرمایه از محل حق تقدم بر حجم معاملات سهام در بورس اوراق بهادار تهران. علوم انسانی دانشگاه شیراز، 26 (1)، 95- 115.

قربانی، محمدناصر (1390). تأثیر توقف معاملات بر نوسانپذیری قیمت و نقدشوندگی سهام در بورس اوراق بهادار تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه علوم اقتصادی.

Aitken, M., & Comerton-Forde, C. (2003). How should liquidity be measured? Pacific-Basin Finance Journal, 11(1), 45-59.

Bacha, O.I., Rashid, M. E.S.A., & Ramlee, R. (2008). The efficiency of trading halts: Emerging market evidence. International Journal of Banking and Finance, 5(2), 124-148.

Damoori, D., & Zarei, M. (2014). The Study of the Impact of Relative Performance of Trading halts on Market Quality (The Study of Tehran Stock Exchange). Journal of Asset Management & Financing, 2(3), 49-62. (in Persian)

Danışoğlu, S., & Güner, Z. N. (2018). Do price limits help control stock price volatility? Annals of Operations Research, 260(1-2), 129-157.

Eslami-Bidgoli, Gh., Ghalibaf-Asl, H., & Alishavandi, A. (2010). The Effects of Price Limit Modification on Volatility, Return, Trade Frequency, Trade Size and Turn-over Velocity in Tehran Stock Exchange. Financial research journal, 11(27), 3-22. (in Persian)

Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. The journal of Finance, 25(2), 383-417.

Farag, H. (2013). Price limit bands, asymmetric volatility and stock market anomalies: Evidence from emerging markets. Global Finance Journal, 24(1), 85-97.

Frino, A., Lecce, S., & Segara, R. (2011). The impact of trading halts on liquidity and price volatility: Evidence from the Australian Stock Exchange. Pacific-Basin Finance Journal, 19(3), 298-307.

Ghorbani, M.N. (2011). The impact of trading halts on liquidity and price volatility of Tehran stock exchange. Master Thesis, University of Economic Sciences. (in Persian)

Hauser, S., Kedar-Levy, H., Pilo, B., & Shurki, I. (2006). The effect of trading halts on the speed of price discovery. Journal of Financial Services Research, 29(1), 83-99.

Jalal duste Astaneh, H. (2005). The Effect of Trading halts on Iran Stock Exchange. Master Thesis, Shahid Beheshti University. (in Persian)

Jalali Naeini, Seyyed Gholam Reza, Hashemi Nezhad, Seyyed Mohammad, Sanaei Alam, Mohsen, & Ebrahimi, Seyyed Babak. (2011). Effect Analysis of Price Limit Regulation on the Efficiency of Tehran Stock Exchange, Journal of Securities Exchange, 4(13), 87-111. (in persian)

Kim, Y. H., & Yang, J. J. (2004). What makes circuit breakers attractive to financial markets? A survey. Financial Markets, Institutions & Instruments, 13(3), 109-146.

Kim, Y. H., Yagüe, J., & Yang, J. J. (2008). Relative performance of trading halts and price limits: Evidence from the Spanish Stock Exchange. International Review of Economics & Finance, 17(2), 197-215.

Miller, M. H. (1991). Financial innovations and market volatility (pp. 1-288). Cambridge, MA: Blackwell.

Shooshtarian, Z., & Elya, A. (2010). The Study of the Impact of Capital Increase from Stock Rights on Trading Volume in Tehran Stock Exchange. Human Sciences University of Shiraz, 26(1), 95-115. (in Persian)

Subrahmanyam, A. (1995). On rules versus discretion in procedures to halt trade. Journal of Economics and Business, 47(1), 1-16.

Veld-Merkoulova, Y. V. (2003). Price limits in futures markets: effects on the price discovery process and volatility. International Review of Financial Analysis, 12(3), 311-328.

دلایل توقف نمادهای بورسی + نحوه و زمان بازگشایی

در مقاله قبلی پیرامون انواع وضعیت نمادهای بورسی گفتیم که گاهی اوقات معاملات سهام متوقف می‌شود و معامله‌گران امکان ثبت سفارش را نخواهند داشت. در این آموزش بورس قصد داریم دلایل توقف نمادهای بورسی، زمان و نحوه بازگشایی نماد و نهایتا مکانیزم حراج ناپیوسته در وضعیت مجاز – محفوظ را تشریح کنیم. 6 دلیل کلی برای توقف نمادها در بورس وجود دارد که در ادامه توضیحات کاملی را پیرامون هر کدام ارائه خواهیم کرد.

  1. برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه
  2. برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده
  3. افشای اطلاعات با اهمیت گروه الف
  4. افشای اطلاعات با اهمیت گروه ب
  5. تغییرات بيش از 20 درصدی قیمت
  6. تغییرات بيش از 50 درصدی قیمت سهام

دلایل توقف نمادهای بورسی

توقف نمادهای بورسی به علت برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه

تمامی شرکت‌های بورسی موظف هستند حداکثر 4 ماه پس از پایان سال مالی خود، نسبت به برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه اقدام کنند. مجمع عمومی عادی سالیانه جهت تصویب صورت‌های مالی و تصمیم‌گیری در مورد DPS شرکت است. در واقع شرکت تمام اطلاعات مالی خود در یک سال اخیر را ارائه و طبق آن EPS یا همان سود هر برگه سهام مشخص می‌شود. سپس پیرامون مقدار DPS یا همان سود نقدی سهام تصمیم‌گیری می‌شود.

ناظر بازار 1 یا 2 روز قبل از برگزاری مجمع، اطلاعیه توقف نماد را در سایت TSETMC منتشر می‌کند. بعد از انتشار اطلاعیه توقف، در پایان آن روز کاری نماد بسته و بصورت “ممنوع – متوقف” تغییر خواهد کرد. همچنین اطلاعیه دعوت به مجمع حداقل 1 هفته قبل از برگزاری مجمع در سامانه کدال منتشر می‌شود.

نکته: اگر قصد شرکت در مجمع سالانه را ندارید باید قبل از توقف نمادهای بورسی اقدام به فروش سهام خود کنید!

نحوه و زمان بازگشایی نماد پس از برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه

نماد بورسی پس از برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه و حداکثر ظرف 2 روز کاری بعد از انتشار “اطلاعیه تصمیمات مجمع” در کدال، آماده بازگشایی می‌شود.

اطلاعیه تصمیمات مجمع عمومی عادی سالیانه در کدال

بعد از انتشار تصمیمات مجمع عمومی سالیانه، ناظر بازار اطلاعیه بازگشایی نماد معاملاتی را در سایت TSETMC منتشر می‌کند. سپس نماد بورسی بدون محدودیت نوسان قیمت و با استفاده از مکانیزم حراج ناپیوسته آماده معامله می‌شود. در ادامه این مقاله مکانیزم حراج ناپیوسته را توضیح می‌دهیم.

توقف نمادهای بورسی به علت افزایش سرمایه

دلایل مختلفی برای برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده وجود دارد مثل:

  • تصمیم‌گیری در مورد افزایش سرمایه
  • تصویب افزایش سرمایه
  • اصلاح اساسنامه
  • انحلال شرکت
  • انتشار اوراق قرضه
  • تغییر در مدیران و بازرسان و یا تعداد مدیران
  • و…

گاهی اوقات پروسه افزایش سرمایه چندین ماه طول می‌کشد. در این مدت نماد بورسی متوقف خواهد بود و امکان ثبت سفارش وجود نخواهد داشت. بنابراین اگر در این مدت نیاز به نقدینگی و فروش سهام خود داشته باشید هیچ کاری از شما ساخته نیست! و باید منتظر بازگشایی سهام خود باشید. همچنین تغییرات قیمت و تعداد سهام پس از افزایش سرمایه، حق تقدم سهام و نحوه تبدیل آن به سهم و… نیز خود داستان مفصلی دارد. به شما توصیه می‌کنیم حتما مقاله زیر را مطالعه بفرمایید.

اطلاعیه دعوت به مجمع عمومی فوق‌العاده جهت تصویب افزایش سرمایه، حداقل 1 هفته قبل از برگزاری آن منتشر می‌شود. اطلاعیه توقف نماد معاملاتی 2 روز قبل از برگزاری مجمع فوق‌العاده توسط ناظر بازار منتشر می‌شود. در پایان روز کاری انتشار اطلاعیه توسط ناظر، وضعیت نماد بورسی بصورت “ممنوع – متوقف” تغییر می‌کند.

تذکر: ممکن است ناظر بازار ساعت 12 اطلاعیه توقف نماد را منتشر کند سپس نیم ساعت بعد یعنی ساعت 12:30 (در پایان روز کاری) نماد را متوقف کند. بنابراین حتما پیگیر اطلاعیه و آگهی‌های سهام خود در سایت کدال باشید تا از چند روز قبل مطلع شوید.

نحوه و زمان بازگشایی نماد پس از مجمع فوق العاده افزایش سرمایه

پس از برگزاری مجمع فوق‌العاده، گزارش تصمیمات مجمع عمومی فوق‌العاده در کدال منتشر می‌شود. سپس ناظر بازار چند روز کاری بعد (گاها 1 هفته بعد) اقدام به بازگشایی نماد می‌کند.

  • بعد از مجمع فوق العاده جهت تصویب افزایش سرمایه، نماد معاملاتی بدون محدودیت نوسان قیمت بازگشایی می‌شود. همچنین معاملات باید به تایید ناظر بازار برسد.
  • اگر مجمع عمومی فوق‌العاده جهت تصمیم‌گیری در مورد افزایش سرمایه باشد؛ نماد بورسی با محدودیت دامنه نوسان و بصورت حراج ناپیوسته بازگشایی می‌شود.

بازگشایی نماد بورسی پس از افزایش سرمایه

توقف نمادهای بورسی به علت افشای اطلاعات با اهمیت گروه (الف) و (ب)

انتشار اطلاعاتی که در روند تصمیم‌گیری معامله‌گران برای ارزیابی قیمت سهام موثر باشد باعث توقف نمادهای بورسی می‌شود. این اطلاعات در دو گروه “اطلاعات با اهمیت – گروه الف” و “گروه ب” تقسیم‌بندی می‌شوند. با توجه به نوع اطلاعات منتشر شده، زمان توقف و نحوه بازگشایی نماد بورسی متفاوت خواهد بود. به محض انتشار اطلاعیه افشای اطلاعات با اهمیت (الف و ب) نماد بورسی توسط ناظر بازار بسته می‌شود.

اطلاعیه‌های با اهمیت گروه الف

  • اعلام ورشکستگی، تعلیق یا توقف فعالیت‌های شرکت
  • بهره‌برداری از طرح‌های تولیدی جدید شرکت
  • اعلام نتیجه شرکت در مزایده یا مناقصه
  • هر گونه تغییر که باعث سودآوری جدید شرکت شود. مثل کشف ذخایر جدید برای شرکت‌های معدنی، خرید یا فروش سهام شرکت‌های دیگر برای شرکت‌های سرمایه‌گذاری. افزایش یا کاهش قیمت دلار برای شرکت‌های صادرات محور یا واردات محور
  • تغییرات با اهمیت در عملکرد شرکت‌های تحت کنترل
  • انعقاد قرارداد مهم
  • خرید، واگذاری، اخذ، فسخ و تغییرات مجوز فعالیت، امتیاز تجاری یا علائم تجاری
  • تغییر قابل ملاحظه در درصد سهام سهامداران عمده شرکت
  • افزایش قابل ملاحظه قیمت فروش محصولات یا قیمت خرید مواد اولیه
  • نقل و انتقال دارایی‌های ثابت شرکت

اطلاعیه‌های با اهمیت گروه ب

  • برگزاری یا شرکت در مناقصه و مزایده
  • ارائه دعاوی حقوقی مهم توسط شرکت یا علیه شرکت
  • تغییرات در تولید و فروش محصولات
  • تغییر سیاست تقسیم سود نقدی
  • توثیق یا مسدود کردن سهام ناشر متعلق به سهامدار عمده
  • واگذاری سهام
  • توثیق یا فک رهن دارایی‌ها
  • سایر اطلاعات با اهمیت مثل تعیین تکلیف تسهیلات معوق بانکی و بخشودگی جرائم

نحوه و زمان بازگشایی نماد بورسی پس از افشای اطلاعات با توقف نمادها در بورس اهمیت الف و ب

پس از انتشار اطلاعات با اهمیت گروه (الف)، نماد بورسی در روز کاری بعد و با دامنه نوسان نامحدود بازگشایی می‌شود. بعد از افشای اطلاعات با اهمیت گروه (ب)، نماد در همان روز کاری (یا حداکثر روز بعد) و با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی خواهد شد.

وقفه معاملاتی به علت تغییرات بيش از 20 درصدی قیمت

اگر تغییرات قیمت پایانی سهام در 5 روز متوالی بیشتر از 20% شود معاملات نماد متوقف می‌شود. سپس به مدت 60 دقیقه در وضعیت سفارش‌گیری قرار می‌گیرد. بعد از آن معاملات در دامنه نوسان فعلی و طبق روال عادی ادامه خواهد یافت.

توقف نمادهای بورسی به علت تغییرات بيش از 50% قیمت

اگر تغییرات قیمت پایانی سهام یک شرکت در 15 روز کاری متوالی بیشتر از 50 درصد نوسان داشته باشد (هم افزایش و هم کاهش قیمت) نماد معاملاتی توسط ناظر بازار ممنوع – متوقف خواهد توقف نمادها در بورس شد. سپس شرکت موظف به برگزاری كنفرانس اطلاع‌رسانی است. تمامی معامله‌گران می‌توانند تا پایان آن روز سوالات خود پیرامون دلایل و ابهامات افزایش یا کاهش قیمت سهام شرکت را توسط سامانه تِدان (Tedan.ir) ثبت کنند. شرکت نیز باید شفاف‌سازی‌های لازم را ارائه دهد. نماد بورسی پس از انتشار اطلاعات حاصل از برگزاری كنفرانس اطلاع‌رسانی و پذیرش آن توسط ناظر، با محدودیت نوسان قیمت بازگشایی می‌شود. عموما شرکت در اطلاعیه شفاف‌سازی اعلام می‌کند که “هیچ تغییر با اهمیتی در شرکت رخ نداده است!”.

نکته: اگر به هر دلیلی نماد بورسی یک شرکت متوقف شود حق تقدم سهام آن نیز متوقف خواهد شد.

مکانیزم حراج ناپیوسته در بورس چیست؟

همان‌طور که مشاهده کردید برخی نمادهای متوقف شده، در وضعیت مجاز – محفوظ با استفاده از مکانیزم حراج ناپیوسته بازگشایی می‌شوند. تفاوت حراج پیوسته و حراج ناپیوسته در وضعیت سفارش‌گیری است. در حراج پیوسته تمامی سفارشات، در لحظه انجام می‌شود. وضعیت معاملات سهام در بورس در حالت عادی به صورت حراج پیوسته است. اما حراج ناپیوسته شبیه مزایده است. ابتدا معاملات در وضعیت سفارش‌گیری قرار می‌گیرد و هیچ معامله‌ای انجام نمی‌شود. در وضعیت سفارش‌گیری قیمت سهام با چانه‌زنی بین خریداران و فروشندگان تعیین شود. سپس بعد از کشف قیمت، معاملات طبق روال عادی از سر گرفته می‌شود.

6 مورد عمده برای کشف قیمت سهام توسط مکانیزم حراج ناپیوسته وجود دارد:

  1. برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه و مجمع عمومی فوق العاده
  2. افشای اطلاعات با اهمیت گروه الف و ب
  3. تغییرات بيش از 50 درصدی قیمت سهام
  4. گره معاملاتی
  5. ظن دستکاری قیمت یا پنهان‌کاری اطلاعات توسط شرکت

نکته: معامله‌گران حقیقی نمی‌توانند تعیین قیمت کنند! در واقع قیمت‌های پیشنهادی توسط حقوقی‌ها ثبت می‌شود و حقیقی‌ها صرفا می‌توانند در این قیمت‌ها، سفارش خود را ثبت کنند.

تذکر: بعد از کشف قیمت، این قیمت به عنوان پایه برای ادامه معاملات در وضعیت مجاز درنظر گرفته می‌شود. به عبارت دیگر دامنه نامحدود صرفا در وضعیت مجاز – محفوظ اعتبار دارد. بعد از سفارش‌گیری و کشف قیمت، سفارشات با دامنه نوسان روزانه بورس، مجاز به ثبت است.

قوانین حراج ناپیوسته در بورس

برای مثال مطابق شکل بالا ادامه معاملات در نماد خبهمن پس از مکانیزم حراج و تبدیل وضعیت به مجاز را مشاهده می‌کنید. دقت بفرمایید که وقتی وضعیت به مجاز تغییر کند معاملات طبق روال عادی و با دامنه نوسان روزانه انجام می‌شود. چه بسا امکان صف خرید و صف فروش نیز وجود خواهد داشت.

عدم تعیین قیمت در حراج ناپیوسته

در صورت عدم کشف قیمت یا عدم تایید معاملات توسط ناظر، حراج ناپیوسته یک بار تکرار می‌شود. با اعلام نظر ناظر بازار در همان روز کاری یا ابتدای روز معاملاتی بعدی حراج ناپیوسته دوباره انجام خواهد شد.

اگر این بار نیز کشف قیمت صورت نگیرد آخرین قیمت پایانی سهام قبل از متوقف شدن معیار قرار می‌گیرد. این قیمت به عنوان مرجع برای معاملات در حراج پیوسته درنظر گرفته شده و نماد بازگشایی می‌شود.

عدم تعیین قیمت در حراج ناپیوسته

تایید معاملات توسط ناظر بازار در حراج ناپیوسته

در اکثر موارد هنگام بازگشایی نمادها و کشف قیمت توسط مکانیزم حراج ناپیوسته، سفارش‌گیری بدون دامنه نوسان قیمت انجام می‌شود. ممکن است عده‌ای با دستکاری و سوء نیت اقدام به ثبت سفارش کنند تا قیمت کشف شده را بیشتر یا کمتر از مقدار مطلوب رقم بزنند.

از آنجایی که باید قیمت بر اساس عرضه و تقاضا واقعی شناسایی شود نه سفته‌بازی! بنابراین ناظر بازار می‌توانند تمام معاملات یک نماد بورسی را باطل کند و مورد تایید قرار ندهد. در این حالت سفارش‌گیری دوباره انجام می‌شود.

سوال: ناظر بازار با چه معیار و متری اقدام به سنجش این رفتار می‌کند؟ آیا همیشه عدالت برقرار می‌شود؟ و یا چه شخص و سازمانی بر ناظر بازار نظارت دارد؟

اگر قصد یادگیری 0 تا 100 مبحث آموزش بورس را دارید به شما توصیه می‌کنیم مقالات آموزشی زیر را به ترتیب مطالعه بفرمایید، به مرور مقالات جدیدتر پیرامون آموزش بورس در سایت درج خواهد شد حتما پیگیر پارس‌سهام باشید.

همه چیز درباره توقف و بازگشایی نمادهای بورسی و فرابورسی

توقف و بازگشایی نمادهای بورس و فرابورس به دلایل مختلف روی می دهد. نمادهای معاملاتی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس، همیشه در حالت مجاز نیستند و ممکن است به دلایل مختلفی، وضعیت آنها تغییر یابد و قابل معامله نباشند. زمانی که رویداد ویژه‌ای باعث تاثیر معنادار بر ارزش سهام یک شرکت باشد، با هدف رعایت انصاف، برای مدتی معاملات نماد سهم متوقف می‌شود تا اطلاعات لازم به تمام ذینفعان برسد و پس از آن معاملات از سر گرفته خواهد شد.

توقف معاملات سهام شرکت ها در بورس‌ و فرابورس، با عنوان توقف نماد شناخته می‌شود و مختص بورس تهران نیست. بنابراین متوقف شدن و بازشدن نمادها در بورس سایر کشورها نیز وجود دارد.

در حالت کلی نمادها دارای یکی از پنج وضعیت زیر هستند:

مجاز: در این وضعیت معاملات در سهم بصورت عادی انجام می‌شود.

مجاز-محفوظ: هنگامی که نماد مدتی است بسته شده ولی در حال بازگشایی است، قبل از بازگشایی نماد در حالت مجاز محفوظ قرار می‌گیرد. در این حالت ارسال سفارش در نماد قابل انجام است ولی هیچ معامله‌ای صورت نمی‌گیرد. به محض مجاز شدن نماد، سفارشاتی که در نماد موردنظر ثبت شده قابل معامله خواهد شد.

مجاز-متوقف: در این وضعیت، نماد غیرقابل معامله است. نماد شرکت‌ها زمانی در این وضعیت قرار می‌گیرند که یکی از دلایل بسته شدن نماد را دارا باشند.

ممنوع: در این وضعیت سهم قابل معامله نیست (نماد طی همان روز معاملاتی بازگشایی خواهد شد).

ممنوع-متوقف: در این وضعیت سهم قابل معامله نیست و هیچ معامله و دستوری در روز جاری بر روی سهم صورت نمی‌پذیرد (بازگشایی نماد معاملاتی در همان روز انجام نخواهد شد).

قوانین توقف نمادهای معاملاتی

قوانین زیر جزء ماده و بندهای موجود در” دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران ” منتشر شده توسط سازمان بورس و اوراق بهادار است.

ماده ۱۵: نماد معاملاتی اوراق بهادار پذیرش شده در بورس در موارد زیر توسط بورس متوقف می‌شود:

۱- یک روز کاری قبل از برگزاری مجامع عمومی صاحبان سهام براساس اطلاعیه دعوت به مجمع منتشره توسط سازمان.

نکته: در صورت وجود زیر ساخت های فنی، بورس مي تواند نماد معاملاتی مذکور را در روز برگزاري مجامع عمومي صاحبان سهام متوقف نمايد.

۲- یک روز کاری قبل از برگزاری جلسه هیات‌مدیره ناشر پذیرفته شده جهت تصمیم‌گیری در خصوص تغییر سرمایه براساس اطلاعیه منتشره توسط سازمان؛

ماده ۱۶ مکرر: نماد معاملاتی به صورت خودکار بلافاصله پس از ارسال اطلاعات با اهمیت به صورت زیر متوقف و بازگشایی می شود:

الف: اگر اطلاعات با اهمیت در گروه “الف” قرار داشته باشد، نماد معاملاتی به صورت خودکار متوقف شده و در اولین جلسه معاملاتی بعد، بازگشایی خواهد شد.

ب: اگر اطلاعات با اهمیت در گروه “ب” قرار داشته باشد، ۳ حالت رخ می دهد:

۱. در صورتی که اطلاعات با اهمیت تا ۹۰ دقیقه قبل از پایان جلسه معاملاتی ارسال شود، نماد معاملاتی به طور خودکار به مدت ۶۰ دقیقه متوقف و پس از آن بازگشایی می شود.

۲. در صورت افشای اطلاعات با اهمیت در ۹۰ دقیقه پایانی جلسه معاملاتی، نماد معاملاتی به طور خودکار متوقف و در جلسه معاملاتی بعد بازگشایی خواهد شد.

۳. در صورتی که اطلاعات با اهمیت در ساعتی خارج از زمان بازار منتشر شود، نماد معاملاتی در ۹۰ دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی بعد بازگشایی خواهد شد.

می تواندی در مقاله “افشای اطلاعات با اهمیت در بورس به چه معنی است؟” مصادیق افشای اطلاعات با اهمیت در گروه “الف” و “ب” را بیشتر مطالعه نمایید.

نکته: در صورت عدم رعایت قوانین و یا وجود هرگونه ابهام در افشا و انتشار اطلاعات با اهمیت، سازمان می تواند ضمن انتشار پیام شفاف سازی در خصوص دلایل توقف، نماد ناشر را حداکثر برای ۲ روز کاری متوقف نگه دارد.

ماده ۱۷ مکرر: درصورتی‌که قیمت پایانی سهم، طی ۵ روز معاملاتی متوالی، در دامنه عادی نوسان قیمت، بیش از ۲۰% افزایش یا کاهش داشته باشد، بورس موظف است نماد معاملاتی را به مدت ۶۰ دقیقه در وضعیت سفارش گیری نگه داشته و سپس انجام معاملات را مجدداً آغاز نماید. همچنین در صورت بسته شدن نماد به شرح فوق، معاملات کلیه اوراق بهادار مرتبط با آن نماد (حق تقدم سهام و اوراق مشتقه) نیز در وضعیت سفارش گیری قرار می‌گیرد.

نکته: پس از وقفه معاملاتی، قیمت پایانی سهم همان قیمت پایانی در زمان توقف نماد خواهد بود.

ماده ۱۷ مکرر ۱: درصورتی‌که قیمت پایانی سهم، طی ۱۵ روز معاملاتی متوالی، در دامنه عادی نوسان قیمت، بیش از ۵۰% افزایش یا کاهش داشته باشد، بورس موظف است نماد معاملاتی را به مدت حداکثر ۲ روز کاری متوقف کرده و از ناشر درخواست برگزاری کنفرانس اطلاع‌رسانی نماید. همچنین در صورت بسته شدن نماد به شرح فوق، معاملات کلیه اوراق بهادار مرتبط با آن نماد (حق تقدم سهام و اوراق مشتقه) نیز متوقف می‌شود.

ماده ۱۸: در صورتی که معاملات اوراق بهادار مظنون به ‌استفاده از اطلاعات‌ نهانی یا دستکاری قیمت باشد، بورس می‌تواند راسا یا به موجب اعلام سازمان، نماد معاملاتی اوراق بهادار را متوقف نماید. بازگشایی نماد معاملاتی پس از بررسی‌های لازم و حداکثر تا پایان روز معاملاتی بعد حسب مورد به تشخیص بورس یا سازمان خواهد بود.

ماده ۱۹: بورس باید دلیل توقف نماد معاملاتی را حداکثر تا پایان روز کاری توقف نماد معاملاتی اطلاع‌رسانی نماید. همچنین بورس مکلف است حداقل ۱۵ دقیقه قبل از بازگشایی نماد معاملاتی مراتب را به اطلاع عموم برساند.

دلایل و مدت زمان توقف نماد های بورس و فرابورس

نحوه اطلاع‌رسانی توقف نماد

زمانی که توقف نماد با اطلاع قبلی باشد، ناظر بازار در همان روز در سایت tsetmc.com پیغامی مبنی بر توقف نماد در پایان روز معاملاتی منتشر می‌کند. توقف نماد توسط ناظر بازار و با انتشار پیغامی مانند تصویر زیر اطلاع‌ رسانی می‌شود:

توقف نماد معاملاتی وخارزم

توقف نماد معاملاتی 1

توقف نماد معاملاتی 2

توقف نماد معاملاتی 3

توجه داشته باشید که توقف نماد معاملاتی بدون اطلاع قبلی معمولا به دلایلی مانند تعدیل سود شرکت، مظنون شدن به استفاده از اطلاعات‌ نهانی یا دستکاری قیمت، با هدف درخواست شفاف‌سازی از شرکت انجام می‌گیرد.

شما می توانید نمادهای متوقف شده و دلیل توقف آنها را به تفکیک شرکت بورس و فرابورس از دو صفحه زیر دنبال نمایید
گزارش نمادهای متوقف و تعلیق شده شرکت بورس ایران
گزارش نمادهای متوقف و تعلیق شده شرکت فرابورس ایران

قوانین توقف و بازگشایی نمادهای بورس و فرابورس

ماده ۲۰: بازگشایی نمادهای معاملاتی با اعلام سازمان و طبق شرایط زیر انجام می‌شود:

۱- حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی عادی ناشر پذیرفته شده که تصمیمات آن تصویب صورت‌های مالی یا تقسیم سود باشد، به صورت حراج ناپیوسته و بدون محدودیت دامنه نوسان؛

۲- حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی عادی که موضوع آن سایر موارد غیر از بند ۱ باشد، به صورت حراج ناپیوسته و با محدودیت دامنه نوسان؛

۳- حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده‌ای که تصمیمات آن منجر به تغییر سرمایه ناشر پذیرفته شده نشود، به صورت حراج ناپیوسته و با محدودیت دامنه نوسان؛

۴- حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی یا جلسه هیات‌مدیره در خصوص تغییر سرمایه یا انتشار هرگونه اوراق بهادار دیگر به منظور تامین مالی، بازگشایی نماد طی مهلت مقرر در این بند منوط به افشای پیش‌بینی پس از اعمال اثرات تغییر سرمایه یا انتشار اوراق بهادار، بدون محدودیت دامنه نوسان؛
نکته: مواعد زمانی جهت بازگشایی نمادهای موضوع این ماده، در شرایط خاص و با دستور مدیرعامل بورس می‌تواند حداکثر با ۲ روز تاخیر اعمال گردد.

ماده ۲۲: بازگشایی نماد معاملاتی از طریق حراج ناپیوسته با اعمال یک مرحله پیش‌گشایش (۳۰ دقیقه) شروع و با اجرای حراج ناپیوسته پایان می‌یابد. پس از این مرحله، معاملات از طریق حراج پیوسته در زمان باقیمانده تا پایان جلسه معاملاتی و در دامنه نوسان مجاز روزانه قیمت انجام می‌شود. قیمت مرجع در دوره حراج پیوسته، قیمت کشف شده از طریق حراج ناپیوسته است.

نکته۱: مرحله پیش گشایش مرحله ای است که درآن می‌توان ثبت سفارش کرد؛ ولی هیچ معامله ای در این مرحله انجام نخواهد گرفت.
نکته۲: در صورتی که در دوره حراج ناپیوسته معامله‌ای صورت نپذیرد یا معاملات انجام شده در دوره حراج ناپیوسته توسط بورس تایید نشود، به تشخیص بورس و پس از اطلاع‌رسانی، حراج ناپیوسته موضوع این ماده برای یک بار دیگر در همان جلسه معاملاتی یا در ۹۰ دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی بعد قابل تکرار است. به هر ترتیب در صورت عدم‌کشف قیمت، آخرین قیمت پایانی نماد معاملاتی، قیمت مرجع در دوره حراج پیوسته خواهد بود.
نکته۳: درخصوص قيمت گذاري حق تقدم سهام براي اولين بار پس از افزايش سرمايه و در زمان عرضه حق تقدم استفاده نشده در صورت عدم كشف قيمت پس از دو نوبت حراج ناپيوسته، حراج ناپيوسته تا كشف قيمت تكرار مي شود. در زمان عرضه‌ي حق تقدم استفاده نشده مدت زمان حراج ناپيوسته از شروع عمليات حراج آغاز و تا پايان جلسه‌ي معاملاتي ادامه خواهد داشت.

امیدواریم مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد.

دانشگاه بورس تهران بورسدان

محتوای این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

خوشحال خواهیم شد اگر به این مطلب رای دهید و نظر خود را برای ما ارسال کنید



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.